Audio - De Vertaalbijbel

podcasts met Arnon Grünberg

Gesproken inleiding door de auteur, Albert van Kooij

Deel 1: Offer

Deel 2: Goed en kwaad

Deel 3: Vertalen en interpreteren

Deel 4: Abraham en Isaac en het begrip ‘Messias’

vertaalbeslissing toegelicht

Inleiding

Aanhaken → Gedenken

Een diepzinnige analyse van een Hebreeuws woord waardoor het ‘gedenken’ dat wij hier altijd in hoorden ineens een verplichting mee krijgt :
‘gedenken’ is een mooi begin maar het Hebreeuws zegt: ‘doe ook iets met die gedachte’.

Afscheiden – Uitscheiden

Een analyse van de grondbetekenis van het Hebreeuwse woord KaRaT. Officieel vermelden de woordenboeken betekenissen als afsnijden, sluiten en uitroeien. In veel teksten waarin in traditionele vertalingen geweld aan de orde is, wordt dit Hebreeuwse woord gebruikt. Ze krijgen een andere betekenis als de analyse van de auteur wordt toegepast.

Al-af → Algeheel

Besmettelijk → Onrein

Moet het woord onrein ter discussie gesteld worden? En: is er iets mis met bepaalde dieren zodat je ze niet zou moeten eten? Hoe zit het met melaatsheid? (Hebreeuws: TaMe)

Betegenen → Verzoenen

Bewalken → Onderwerpen

Bezevenen → Bezweren

Broderij → Oorlog

Eerstdeel → Hoofd

Gods → Goden

Hoe wordt in de Bijbel omgegaan met het begrip ‘god’. In die tijd waren er immers heel veel goden, met vaak voor iedere god een eigen terrein/ functie. Denk aan de Griekse god Poseidon: hij ‘runde’ de zee en alles wat daarin zat. De auteur legt uit hoe het Joodse volk daarover in hun Tenach hoorde en welke woorden daarvoor gebruikt werden, woorden die maar moeilijk vertaalbaar zijn in onze moderne talen.

Inbreng → Woord

Moederschoot hebben → Barmhartig

Nogmalig stellen → Getuigen

Offeren

Omvamende → Vader

Deze afwijkende benaming in de vertaalbijbel van het voor ons zo gewone woord ‘vader’ is in de tekst gekomen omdat de auteur wil benadrukken dat het hier nadrukkelijk niet om ‘biologisch’ vaderschap gaat op de manier zoals wij dat nu definiëren. Maar wat dan wel?

Op de drukplek van

Hebreeuwse woord TáCháT wordt vaak als ‘onderste’ of ’beneden’ of ’ter standplaats’ vertaald. Letterlijk geeft het weer: ‘plek waarop iets of iemand drukt’. Deze analyse leidt tot andere interpretaties van dit woord en daarmee keert de betekenis van de vaak geciteerde uitspraak: ‘een oog om een oog en een tand om een tand’ volledig om. Op het einde citeert de spreker een aantal bekende uitspraken van Jezus, vermeld in het evangelie van Matheus 5: 38, die duidelijk in het verlengde liggen van juist deze interpretatie van het Hebreeuwse woord.

Pralen → Loven

Vertegenwendiging → Aangezicht

Verwaarden → Zondigen

Vooraangaande

Wegvangen

Wolk → bewolking

Hoe verleidelijk is het niet om ons huidige beeld van het begrip ‘wolk’ naadloos naar een ‘bijbelse wolk’ over te zetten. De auteur legt hier haarfijn uit hoe anders de Israëlitische Jood uit de oudheid (en waarschijnlijk al zijn tijdgenoten) naar een ‘wolk’ hebben gekeken. Een wolk kon (soms) tot regen leiden, ja, dat wisten ze natuurlijk, maar die wolk stond voor meer dan dat alleen!

Zich bemoeien met

Zuiver stellen → Scheppen

In deze audio wordt de betekenis onderzocht van het Hebreeuwse woord BáRáA.
Dit woord klinkt in de allereerste regel van de bijbel, in Genesis 1. De gebruikelijke vertaling is ’scheppen’, een woord dat in onze taal vooral de betekenis heeft van: iets creëren waar eerder niets was’. Is dat wel de beste vertaling? Wat zou een andere en misschien betere uitleg van dit Hebreeuwse woord kunnen zijn? En welke consequenties heeft zo’n andere uitleg op andere plaatsen in de Bijbelse teksten?